تختهنرد ترکیب شانس و مهارت است. یک تاس خوب ممکن است یک دست را ببرد، اما در یک بازی ۳ یا ۵ امتیازی کسی برنده میشود که تصمیم‌های بهتری میگیرد. این نکته‌ها برای تختهنرد به سبک ایرانی نوشته شده‌اند، همان‌طور که در همدور بازی میشود: بازی چنددستی تا ۳ یا ۵ امتیاز، با مارس و مارس آسمانی و بدون مکعب دوبل.
یادآوری قانون امتیاز
- برد ساده: ۱ امتیاز.
- مارس: حریف هنوز هیچ مهرهای بیرون نکشیده: ۲ امتیاز.
- مارس آسمانی: حریف هنوز مهرهای در وسط یا در خانهٔ تو دارد: ۳ امتیاز.
همین سه عدد پشت خیلی از نکته‌های زیر است.
۱. خانه‌های جلوی خانه‌ات را ببند
هر خانه‌ای که با دو مهره یا بیشتر بگیری، برای حریف بسته است. خانه‌های بسته در محدودهٔ خانهٔ خودت و درست جلویش، مسیر مهره‌های عقب‌ماندهٔ حریف را تنگ می‌کنند. شش خانهٔ بستهٔ پشت سر هم یعنی مهرهٔ حریف اصلاً نمی‌تواند رد شود.
۲. مهرهٔ تنها را با حساب بگذار
مهرهٔ تنها را حریف می‌زند و به وسط می‌فرستد. همیشه نمی‌شود از آن فرار کرد، اما میشود حساب کرد: مهرهای که حریف فقط با یک عدد خاص می‌زند، خیلی کم‌خطرتر از مهرهای است که با ده‌ها ترکیب تاس زده میشود. اگر باید ریسک کنی، جایی ریسک کن که زده شدن کمتر ضرر دارد؛ مثلاً اول بازی، نه وقتی حریف خانه‌اش را بسته.
۳. تاس‌های شروع را بشناس
بعضی عددها در شروع بازی جواب آشنایی دارند. با ۳ و ۱ میشود خانهٔ پنجم خودت را بست؛ با ۶ و ۱ خانهٔ هفتم (درست جلوی خانه‌ات). جفت‌ها چهار حرکت دارند و فرصت خوبی برای بستن دو خانه با هم‌اند.
۴. از قانون «هر دو تاس» غافل نشو
اگر بشود، باید از هر دو عدد تاس استفاده کنی؛ و اگر فقط یکی جا شود، عدد بزرگتر. گاهی همین قانون حریف را مجبور می‌کند حرکتی را بکند که دوست ندارد. وقتی خانه‌ها را می‌بندی، به این فکر کن که حریف با کدام تاس‌ها گیر می‌افتد.
۵. مهرهٔ وسط اول از همه
اگر مهرهای در وسط داری، تا آن را وارد نکنی هیچ مهرهٔ دیگری حرکت نمی‌کند. برای همین زدن مهرهٔ حریف وقتی خانه‌ات چند خانهٔ بسته دارد خیلی قوی است: ممکن است چند نوبت پشت سر هم نتواند وارد شود.
۶. بدان در مسابقه جلویی یا عقب
وقتی مهره‌ها از کنار هم رد شده‌اند و دیگر برخوردی نیست، بازی «مسابقه» است. مجموع عددهایی را که هر طرف تا بیرون کشیدن لازم دارد بشمار. اگر جلویی، مهره‌ها را سریع و امن به خانه برسان. اگر عقبی، شاید بهتر باشد تماس را نگه داری و منتظر فرصت زدن بمانی.
۷. بازی پشت، آخرین راه است
اگر خیلی عقب افتاده‌ای، نگه داشتن دو خانه در خانهٔ حریف می‌تواند تا آخر بازی امید زدن یک مهره را زنده نگه دارد. اما این بازی خطر مارس دارد، پس فقط وقتی سراغش برو که راه بهتری نمانده.
۸. امن بیرون بکش
وقتی همهٔ مهره‌ها در خانه‌اند و حریف هنوز مهرهای پشت دارد، عجله نکن. مهره‌ها را طوری بیرون بکش که مهرهٔ تنهای بی‌دفاع نماند. یک بیرون کشیدن کمتر بهتر از زده شدن در آخرین لحظه است.
۹. از مارس فرار کن
اگر دست را می‌بازی، دست‌کم یک مهره بیرون بکش تا مارس نشوی. در بازی ۳ امتیازی، فرق ۱ و ۲ امتیاز یعنی فرق یک دست دیگر فرصت با باختن کل بازی.
۱۰. امتیاز بازی را در نظر بگیر
در بازی چنددستی همهٔ دست‌ها یکسان نیستند. اگر حریف یک امتیاز تا بردن فاصله دارد، مارس کردن او برایت ارزشی ندارد که به خاطرش ریسک بزرگ کنی؛ اما اگر تو عقبی، شاید ارزش داشته باشد برای مارس بازی کنی. قبل از هر تصمیم بزرگ، به جدول امتیاز نگاه کن.
تمرین کن
بهترین راه بهتر شدن، بازی زیاد است. در همدور می‌توانی تختهنرد آنلاین را با بازیکن‌های واقعی بازی کنی، با دوستانت در اتاق خصوصی، یا بدون اینترنت با ربات تمرین کنی. دو نفر هم می‌توانند روی یک گوشی رودررو بازی کنند.
سؤال‌های رایج
مارس در تختهنرد یعنی چه؟
اگر برنده همهٔ مهرههایش را بیرون بکشد و بازنده هنوز هیچ مهرهای بیرون نکشیده باشد، مارس شده و برنده ۲ امتیاز میگیرد. اگر بازنده هنوز مهرهای در وسط یا در خانهٔ برنده داشته باشد، مارس آسمانی است و ۳ امتیاز دارد.
اگر فقط یکی از عددهای تاس جا شود چه میشود؟
باید همان را بازی کنی. اگر هر کدام از دو عدد بهتنهایی جا میشود اما نه هر دو با هم، باید عدد بزرگتر را بازی کنی.
تختهنرد همدور مکعب دوبل دارد؟
نه. تختهنرد در همدور مثل بیشتر بازیهای ایرانی بدون مکعب دوبل است و بهصورت بازی ۳ یا ۵ امتیازی، یا یک دست، بازی میشود.